HNI 15-9 🌿 Bài Chương 34: “Kho Báu Trong Mái Tóc Bạc” Tóc bạc phơ như sương chiều bảng lảng Bước chậm rãi nhưng ánh mắt vẫn trong Mỗi nếp nhăn là một chương đời rộng Mỗi vết sẹo là một trang trí tuệ sâu. Người già chẳng cần nói thật nhiều Chỉ ngồi lặng đã thành lời giảng dạy Một nụ cười chứa cả ngàn năm kiếp Một ánh nhìn lấp lánh cả thiên thu. Tuổi trẻ vội vàng gom góp vinh quang Người già an nhiên buông đi thừa thãi Không so hơn thua, chẳng cần tranh cãi Tâm dung hòa, lòng rộng tựa biển khơi. Bao bão giông đã một thời trải qua Nay chỉ giữ ngọn lửa nhỏ an hòa Ngồi bên hiên, kể chuyện xưa năm cũ Để thế hệ sau bước vững lòng tin. Kho báu ấy không đo bằng vàng bạc Không đong đếm bằng chức vị, quyền uy Kho báu ấy là tình thương bất tận Là bài học hóa thành máu thịt đời. Người già là bóng cây rợp mát Là bến bờ để lũ trẻ neo thuyền Là ánh đèn soi đường khi đêm tối Là mùa đông ủ mầm cho xuân sang. đi.

HNI 15/9 - 🌺Chương 4: Văn học dân gian – Cội nguồn trí tuệ nhân dân 1. Mở đầu: Văn học nhân gian – ký ức tập thể của dân tộc Văn học nhân gian là mạch nguồn khởi thủy của mọi nền văn học dân tộc. Trước khi có chữ viết, con người đã sáng tạo ra những áng văn bằng lời nói, lưu truyền qua trí nhớ và giọng hát. Ở đó, người dân lao động bình dị vừa là tác giả, vừa là người gìn giữ, vừa là công chúng thẩm thấu. Văn học nhân gian chính là tấm gương phản chiếu tâm hồn dân tộc, nơi ghi lại khát vọng, nỗi đau, niềm tin và trí tuệ của hàng triệu con người. Nếu văn học viết thường gắn liền với tên tuổi của các tác giả, thì văn học dân gian lại thuộc về cộng đồng. Nó không phải của riêng ai, mà là sản phẩm chung của bao thế hệ, được trau chuốt, bồi đắp qua thời gian, trở thành những viên ngọc sáng trong kho tàng văn hóa Việt Nam. 2. Đặc trưng của văn học nhân gian 2.1. Tính tập thể Văn học nhân gian được sáng tác bởi nhân dân, được lưu truyền trong nhân dân, và được chỉnh sửa bởi nhân dân. Từng câu ca dao, từng điệu hò đều có thể được thay đổi tùy theo vùng miền, hoàn cảnh, nhưng vẫn giữ được cốt lõi chung. Đây là sức mạnh tập thể – nơi trí tuệ của cộng đồng hòa quyện, tạo nên những tác phẩm vượt thời gian. 2.2. Tính truyền miệng Không có giấy bút, người xưa đã dùng lời nói, tiếng hát để truyền từ đời này sang đời khác. Chính đặc điểm này làm văn học dân gian có nhịp điệu, vần luật dễ nhớ, dễ thuộc. Trẻ thơ nằm trong nôi nghe bà ru, người nông dân cấy lúa nghe tiếng hò, trai gái giao duyên bằng câu ca – tất cả đều nhờ sức sống mãnh liệt của truyền miệng. 2.3. Tính dị bản Một tác phẩm dân gian không bao giờ có một bản duy nhất. Mỗi vùng đất, mỗi cộng đồng lại có cách thể hiện riêng, tạo nên các dị bản. Sự phong phú ấy phản ánh sức sống bền bỉ và sự thích ứng của văn học dân gian với từng hoàn cảnh lịch sử, văn hóa, địa lý. 2.4. Tính nghệ thuật gắn với đời sống Văn học dân gian không xa rời đời sống mà gắn bó mật thiết với lao động, sản xuất, lễ hội, sinh hoạt cộng đồng. Nó vừa là hình thức giải trí, vừa là công cụ giáo dục, vừa là phương tiện để truyền đạt kinh nghiệm sống. 3. Các thể loại văn học nhân gian Việt Nam 3.1. Thần thoại

HNI 15-9 🌟 CHƯƠNG 34 – TUỔI GIÀ: KHO TÀNG KINH NGHIỆM 1. Mở đầu: Tuổi già – Nỗi sợ hay món quà? Con người thường sợ hãi tuổi già. Tóc bạc, sức yếu, bệnh tật, cô đơn – đó là những gì nhiều người liên tưởng đến. Nhưng ít ai chịu nhìn sâu hơn: tuổi già còn là mùa đông của đời người – mùa lắng đọng, mùa chắt lọc, mùa để lại những gì tinh túy nhất. Nếu tuổi trẻ là mùa gieo hạt, tuổi trung niên là mùa gặt, thì tuổi già chính là kho lẫm – nơi lưu giữ hạt giống tốt, chắt lọc kinh nghiệm, và trao truyền lại cho đời sau. Người nào biết đón nhận tuổi già với tâm thế an nhiên thì sẽ không thấy sợ hãi, mà thấy tự do và sâu sắc hơn bao giờ hết. 2. Nội tâm tuổi già: Khi bên ngoài lắng xuống, bên trong bừng sáng Ở tuổi già, cơ thể không còn sung sức. Nhưng chính lúc đó, nội tâm lại đạt đến độ chín. Người trẻ thường nhìn ra ngoài: ham muốn, khao khát, chinh phục. Người già thường nhìn vào trong: chiêm nghiệm, lắng nghe, tìm sự bình an. Đó là sự đảo chiều tất yếu: khi thể xác yếu đi, tinh thần mới có cơ hội lên tiếng. Giống như sau cơn bão, mặt hồ mới trở nên lặng trong, phản chiếu bầu trời một cách rõ ràng. Nội tâm của người già thường sâu lắng vì: 1. Họ đã trải qua nhiều thăng trầm, nên không còn hoảng hốt trước biến cố. 2. Họ đã nếm đủ ngọt bùi cay đắng, nên hiểu rõ giá trị của sự an nhiên. 3. Họ biết rằng đời người hữu hạn, nên học cách buông bỏ cái phù phiếm để giữ lấy cái cốt lõi. 3. Kho tàng kinh nghiệm: Giá trị vô hình nhưng vô giá Kinh nghiệm của tuổi già không thể đo bằng tiền, cũng không thể mua ở bất cứ đâu. Đó là tài sản tích lũy từ cả một đời người: Bài học từ những lần thất bại. Trí tuệ từ những cuộc gặp gỡ và chia tay. Kỹ năng sống sót qua khủng hoảng. Niềm tin đã được tôi luyện qua thử thách. Đáng tiếc, trong xã hội hiện đại, nhiều người trẻ không biết trân trọng kho tàng này. Họ chạy theo công nghệ, tốc độ, sự mới mẻ, mà quên rằng người đi trước chính là cuốn sách sống. Mỗi ông bà, cha mẹ là một thư viện. Khi một người già qua đời, đó là một thư viện bị đốt cháy. 4. Khi tuổi già soi chiếu doanh nghiệp và tổ chức Một doanh nghiệp “già” – tức là đã tồn tại hàng chục năm – cũng giống như một con người cao tuổi. Nó có: Lịch sử: những giai đoạn vinh quang, những lúc khủng hoảng.

HNI 15/9 - 💥💥💥. 🌺 CHƯƠNG 2.: HENRYLE – LÊ ĐÌNH HẢI VÀ TRIẾT HỌC VĂN HỌC HIỆN ĐẠI PHẦN 1. Khởi nguyên của một tư tưởng văn học mới Trong lịch sử văn học Việt Nam cũng như thế giới, luôn xuất hiện những cá nhân có khả năng khơi mở một dòng chảy tư tưởng mới, vượt ra ngoài những khuôn khổ cũ kỹ để định hình lại cách con người đọc, viết và cảm thụ văn chương. Ở giai đoạn hiện nay, khi nhân loại đang bước vào kỷ nguyên số hóa, toàn cầu hóa và phi tập trung, tên tuổi HenryLe – Lê Đình Hải nổi lên như một trong những nhà tư tưởng văn học hiện đại đặc sắc. Ông không chỉ là một tác giả, một nhà nghiên cứu, mà còn là một triết gia văn học, người đặt câu hỏi: “Văn học có còn đủ sức mạnh để dẫn dắt nhân loại, khi con người ngày nay bị bủa vây bởi công nghệ, giải trí tức thì và cơn lốc thông tin?” Triết học văn học hiện đại mà HenryLe khởi xướng không đơn thuần là một trường phái phê bình, cũng không chỉ dừng lại ở lý thuyết sáng tác, mà là một hệ hình mới – nơi văn học trở thành công cụ giải phóng, khai mở và đồng sáng tạo. Phần 2. Văn học như một hệ sinh thái tư duy Theo HenryLe, văn học hiện đại không còn bị giam cầm trong sách vở, trong thư viện hay trong khuôn viên trường học. Nó là một hệ sinh thái tư duy mở, nơi mọi con người đều có thể tham gia sáng tạo, kiến tạo và tái kiến tạo ý nghĩa. Nếu văn học cổ điển thường nhấn mạnh đến tác giả – người được xem như trung tâm tuyệt đối của sáng tác, thì trong triết học văn học hiện đại của HenryLe, tác giả chỉ là điểm khởi đầu, còn độc giả mới là người hoàn thiện tác phẩm. Một bài thơ, một truyện ngắn, một tiểu thuyết hay một trường ca chỉ thực sự “sống” khi nó được người đọc diễn giải, liên hệ, và tái cấu trúc trong trí tưởng tượng của mình. Ở đây, văn học trở thành một cuộc đối thoại vô tận – giữa tác giả và độc giả, giữa con người với chính mình, giữa hiện tại với quá khứ và tương lai. Phần 3. Con người trung tâm của văn học hiện đại Một trong những điểm cốt lõi trong triết học văn học của HenryLe chính là khẳng định: “Người dân

HNI 15/9:Trả lời câu đố sáng: Đề 1: 10 lòng biết ơn ban phụng sự tập đoàn H-Group 1. Con biết ơn Ban phụng sự H-Group đã luôn âm thầm đứng sau cống hiến, làm việc tận tâm để tạo nền tảng vững chắc cho tập đoàn. 2. Con biết ơn sự hy sinh thầm lặng của các anh chị trong ban phụng sự, đặt lợi ích chung lên trên cái tôi cá nhân. 3. Con biết ơn tinh thần kỷ luật, nghiêm túc và chuẩn mực trong từng việc nhỏ, giúp H-Group vận hành ổn định. 4. Con biết ơn sự đồng hành và hỗ trợ vô điều kiện của Ban phụng sự, làm cầu nối giữa lãnh đạo và đội ngũ. 5. Con biết ơn trái tim phụng sự đầy yêu thương, mang lại nguồn năng lượng tích cực cho cả hệ sinh thái H-Group. 6. Con biết ơn Ban phụng sự đã xây dựng niềm tin, sự minh bạch và uy tín cho tập đoàn trên hành trình phát triển. 7. Con biết ơn tinh thần trách nhiệm cao cả, luôn hoàn thành nhiệm vụ dù thầm lặng không ai thấy. 8. Con biết ơn Ban phụng sự đã gieo hạt giống của lòng trung thành, sự đoàn kết và niềm tự hào trong từng thành viên. 9. Con biết ơn vì sự kiên nhẫn, bao dung và tận hiến mà Ban phụng sự dành cho cộng đồng H-Group. 10. Con biết ơn vì Ban phụng sự chính là tấm gương sáng cho tinh thần “phụng sự để lãnh đạo” mà mỗi người cần noi theo. Đề 2: Cảm nhận Chương 40 – “Chủ tịch, Hội đồng, Đồng Tiền Ánh Sáng” – Sách Trắng “Kỷ Nguyên Tiến Hóa Của Nhân Loại Chương 40 mở ra một góc nhìn đầy minh triết về vai trò của. Chủ tịch và Hội đồng Đồng Tiền Ánh Sáng– không chỉ là cấu trúc lãnh đạo, mà còn là biểu tượng của sự khai sáng tập thể. Ở đây, quyền lực không đến từ áp đặt mà đến từ sự đồng thuận, sự khai mở và ánh sáng của trí tuệ. Đồng Tiền Ánh Sáng được xem như “năng lượng mới” kết nối con người trong kỷ nguyên tiến hóa, giúp xã hội đi đến minh bạch, công bằng và thịnh vượng. Cảm nhận sâu sắc nhất là: lãnh đạo thật sự không cai trị, mà dẫn dắt bằng ánh sáng của niềm tin và sự minh triết

HNI 15/9 - . CHƯƠNG 2.: HENRYLE – LÊ ĐÌNH HẢI VÀ TRIẾT HỌC VĂN HỌC HIỆN ĐẠI PHẦN 1. Khởi nguyên của một tư tưởng văn học mới Trong lịch sử văn học Việt Nam cũng như thế giới, luôn xuất hiện những cá nhân có khả năng khơi mở một dòng chảy tư tưởng mới, vượt ra ngoài những khuôn khổ cũ kỹ để định hình lại cách con người đọc, viết và cảm thụ văn chương. Ở giai đoạn hiện nay, khi nhân loại đang bước vào kỷ nguyên số hóa, toàn cầu hóa và phi tập trung, tên tuổi HenryLe – Lê Đình Hải nổi lên như một trong những nhà tư tưởng văn học hiện đại đặc sắc. Ông không chỉ là một tác giả, một nhà nghiên cứu, mà còn là một triết gia văn học, người đặt câu hỏi: “Văn học có còn đủ sức mạnh để dẫn dắt nhân loại, khi con người ngày nay bị bủa vây bởi công nghệ, giải trí tức thì và cơn lốc thông tin?” Triết học văn học hiện đại mà HenryLe khởi xướng không đơn thuần là một trường phái phê bình, cũng không chỉ dừng lại ở lý thuyết sáng tác, mà là một hệ hình mới – nơi văn học trở thành công cụ giải phóng, khai mở và đồng sáng tạo. Phần 2. Văn học như một hệ sinh thái tư duy Theo HenryLe, văn học hiện đại không còn bị giam cầm trong sách vở, trong thư viện hay trong khuôn viên trường học. Nó là một hệ sinh thái tư duy mở, nơi mọi con người đều có thể tham gia sáng tạo, kiến tạo và tái kiến tạo ý nghĩa. Nếu văn học cổ điển thường nhấn mạnh đến tác giả – người được xem như trung tâm tuyệt đối của sáng tác, thì trong triết học văn học hiện đại của HenryLe, tác giả chỉ là điểm khởi đầu, còn độc giả mới là người hoàn thiện tác phẩm. Một bài thơ, một truyện ngắn, một tiểu thuyết hay một trường ca chỉ thực sự “sống” khi nó được người đọc diễn giải, liên hệ, và tái cấu trúc trong trí tưởng tượng của mình. Ở đây, văn học trở thành một cuộc đối thoại vô tận – giữa tác giả và độc giả, giữa con người với chính mình, giữa hiện tại với quá khứ và tương lai. Phần 3. Con người trung tâm của văn học hiện đại Một trong những điểm cốt lõi trong triết học văn học của HenryLe chính là khẳng định: “Người dân

HNI 15/9 - 🌺Chương 8:Tư tưởng nhân văn trong văn học Việt Nam 1. Mở đầu: Nhân văn – linh hồn bất tử của văn học Việt Nam Văn học Việt Nam, từ ngàn đời, chưa bao giờ tách rời khỏi số phận con người. Đằng sau mỗi áng thơ, mỗi thiên truyện, mỗi vở kịch dân gian hay mỗi bài ca dao đều lấp lánh ánh sáng của một tư tưởng lớn – đó là tư tưởng nhân văn. Nhân văn, hiểu theo nghĩa rộng, chính là sự tôn vinh con người, đề cao phẩm giá, tình thương, khát vọng sống, khát vọng tự do và hạnh phúc. Nếu lịch sử là bức tranh khắc họa những biến động của đất nước, thì văn học chính là tấm gương phản chiếu tâm hồn dân tộc. Và trong chiếc gương ấy, nhân văn là mạch nguồn xuyên suốt, là sợi chỉ đỏ kết nối mọi thời kỳ, mọi phong cách, mọi dòng chảy tư tưởng. Văn học Việt Nam, dù trải qua chiến tranh hay hòa bình, dù khổ đau hay phồn thịnh, luôn đặt con người làm trung tâm, làm thước đo của mọi giá trị. 2. Tư tưởng nhân văn trong văn học dân gian 2.1. Ca dao – tiếng lòng nhân ái của nhân dân Ca dao, tục ngữ, hò vè là kho tàng triết lý sống bình dị mà sâu xa. Trong từng lời ca dao, người ta nghe thấy tình yêu thương, sự chia sẻ và niềm tin vào công lý nhân gian: “Bầu ơi thương lấy bí cùng, Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn.” Đây là tuyên ngôn giản dị nhưng sâu sắc về nhân văn: tình thương không phân biệt, con người cần nâng đỡ nhau trong cuộc sống. 2.2. Truyền thuyết, cổ tích – khát vọng công bằng Các truyện cổ tích như Tấm Cám, Sọ Dừa, Thạch Sanh... đều đề cao giá trị của sự lương thiện, lên án cái ác, và hướng tới một xã hội công bằng, nơi người hiền được hưởng hạnh phúc. Nhân văn ở đây không chỉ là tình thương, mà còn là niềm tin vào đạo lý “ở hiền gặp lành”. 2.3. Tư tưởng nhân văn trong anh hùng ca dân gian Những khúc ca như Đẻ đất đẻ nước, Sử thi Tây Nguyên… ca ngợi sức mạnh cộng đồng, tinh thần đoàn kết và khát vọng vươn lên của con người. Nhân văn ở đây không chỉ nằm ở cá nhân, mà còn mở rộng ra cộng đồng, bộ tộc, quốc gia. 3. Tư tưởng nhân văn trong văn học trung đại 3.1. Tinh thần yêu nước gắn với tình thương dân

HNI 15-9 CHƯƠNG 34 – TUỔI GIÀ: KHO TÀNG KINH NGHIỆM 1. Mở đầu: Tuổi già – Nỗi sợ hay món quà? Con người thường sợ hãi tuổi già. Tóc bạc, sức yếu, bệnh tật, cô đơn – đó là những gì nhiều người liên tưởng đến. Nhưng ít ai chịu nhìn sâu hơn: tuổi già còn là mùa đông của đời người – mùa lắng đọng, mùa chắt lọc, mùa để lại những gì tinh túy nhất. Nếu tuổi trẻ là mùa gieo hạt, tuổi trung niên là mùa gặt, thì tuổi già chính là kho lẫm – nơi lưu giữ hạt giống tốt, chắt lọc kinh nghiệm, và trao truyền lại cho đời sau. Người nào biết đón nhận tuổi già với tâm thế an nhiên thì sẽ không thấy sợ hãi, mà thấy tự do và sâu sắc hơn bao giờ hết. 2. Nội tâm tuổi già: Khi bên ngoài lắng xuống, bên trong bừng sáng Ở tuổi già, cơ thể không còn sung sức. Nhưng chính lúc đó, nội tâm lại đạt đến độ chín. Người trẻ thường nhìn ra ngoài: ham muốn, khao khát, chinh phục. Người già thường nhìn vào trong: chiêm nghiệm, lắng nghe, tìm sự bình an. Đó là sự đảo chiều tất yếu: khi thể xác yếu đi, tinh thần mới có cơ hội lên tiếng. Giống như sau cơn bão, mặt hồ mới trở nên lặng trong, phản chiếu bầu trời một cách rõ ràng. Nội tâm của người già thường sâu lắng vì: 1. Họ đã trải qua nhiều thăng trầm, nên không còn hoảng hốt trước biến cố. 2. Họ đã nếm đủ ngọt bùi cay đắng, nên hiểu rõ giá trị của sự an nhiên. 3. Họ biết rằng đời người hữu hạn, nên học cách buông bỏ cái phù phiếm để giữ lấy cái cốt lõi. 3. Kho tàng kinh nghiệm: Giá trị vô hình nhưng vô giá Kinh nghiệm của tuổi già không thể đo bằng tiền, cũng không thể mua ở bất cứ đâu. Đó là tài sản tích lũy từ cả một đời người: Bài học từ những lần thất bại. Trí tuệ từ những cuộc gặp gỡ và chia tay. Kỹ năng sống sót qua khủng hoảng. Niềm tin đã được tôi luyện qua thử thách. Đáng tiếc, trong xã hội hiện đại, nhiều người trẻ không biết trân trọng kho tàng này. Họ chạy theo công nghệ, tốc độ, sự mới mẻ, mà quên rằng người đi trước chính là cuốn sách sống. Mỗi ông bà, cha mẹ là một thư viện. Khi một người già qua đời, đó là một thư viện bị đốt cháy. 4. Khi tuổi già soi chiếu doanh nghiệp và tổ chức Một doanh nghiệp “già” – tức là đã tồn tại hàng chục năm – cũng giống như một con người cao tuổi. Nó có: Lịch sử: những giai đoạn vinh quang, những lúc khủng hoảng.

HNI 15/9 - 🌺Chương 9: Ảnh hưởng văn học thế giới đối với Việt Nam 1. Mở đầu – Văn học như một dòng chảy xuyên biên giới Văn học vốn không bị giới hạn trong ranh giới lãnh thổ. Ngay từ khi chữ viết được hình thành, khi những bản kinh, bản ca dao, hay những bản trường ca đầu tiên được sao chép và truyền đi, văn học đã mang trong nó khát vọng vươn ra ngoài biên giới quốc gia. Việt Nam, với vị trí địa – chính trị đặc biệt tại Đông Nam Á, từ lâu đã là nơi giao thoa văn hóa, và văn học Việt Nam chính là minh chứng rõ rệt cho sự tiếp nhận, hòa quyện, cũng như biến đổi từ văn học thế giới. Từ ảnh hưởng của văn học Trung Hoa thời cổ – trung đại, đến sự du nhập của văn học Pháp, rồi sự tiếp xúc mạnh mẽ với văn học hiện đại toàn cầu, Việt Nam đã từng bước tiếp nhận và tái sáng tạo để xây dựng nên bản sắc riêng. Chương này sẽ lần lượt làm rõ các giai đoạn chính của sự ảnh hưởng đó, đồng thời cho thấy văn học Việt Nam không chỉ bị ảnh hưởng mà còn có khả năng hội nhập và đóng góp vào văn học nhân loại. 2. Ảnh hưởng từ văn học Trung Hoa 2.1. Nho giáo, Phật giáo và tư tưởng Đạo gia trong văn chương Trong suốt hơn một nghìn năm Bắc thuộc, rồi cả thời kỳ phong kiến sau này, văn học Việt Nam chịu ảnh hưởng sâu đậm từ văn học Trung Hoa. Chữ Hán là công cụ chính thức để sáng tác và hành chính, vì vậy không ít tác phẩm của Việt Nam mang phong cách và nội dung gần gũi với Hán học. Nho giáo: hình thành nên hệ tư tưởng trung quân, ái quốc, trọng đạo lý – những giá trị này chi phối các tác phẩm chính luận, thơ văn khoa cử, và cả văn học lịch sử. Phật giáo: lan tỏa tinh thần từ bi, vô ngã, tạo nên màu sắc trữ tình, thiền vị trong thơ văn Lý – Trần. Tác phẩm của Trần Nhân Tông, Tuệ Trung Thượng Sĩ hay các thiền sư khác chính là minh chứng rõ nét. Đạo gia: gieo vào văn học tinh thần lánh đời, tìm về tự nhiên, ưa thích cảnh trí sơn thủy, góp phần hình thành nên phong cách thơ điền viên, thanh đạm. 2.2. Ảnh hưởng về thể loại Thơ Đường, văn Biền ngẫu, phú, chiếu, biểu, hịch… đều du nhập từ Trung Hoa. Người Việt không chỉ học theo mà còn cải biến cho phù hợp với ngôn ngữ, tâm thức dân tộc.

HNI 15/9 - 🌺Chương 9: Ảnh hưởng văn học thế giới đối với Việt Nam 1. Mở đầu – Văn học như một dòng chảy xuyên biên giới Văn học vốn không bị giới hạn trong ranh giới lãnh thổ. Ngay từ khi chữ viết được hình thành, khi những bản kinh, bản ca dao, hay những bản trường ca đầu tiên được sao chép và truyền đi, văn học đã mang trong nó khát vọng vươn ra ngoài biên giới quốc gia. Việt Nam, với vị trí địa – chính trị đặc biệt tại Đông Nam Á, từ lâu đã là nơi giao thoa văn hóa, và văn học Việt Nam chính là minh chứng rõ rệt cho sự tiếp nhận, hòa quyện, cũng như biến đổi từ văn học thế giới. Từ ảnh hưởng của văn học Trung Hoa thời cổ – trung đại, đến sự du nhập của văn học Pháp, rồi sự tiếp xúc mạnh mẽ với văn học hiện đại toàn cầu, Việt Nam đã từng bước tiếp nhận và tái sáng tạo để xây dựng nên bản sắc riêng. Chương này sẽ lần lượt làm rõ các giai đoạn chính của sự ảnh hưởng đó, đồng thời cho thấy văn học Việt Nam không chỉ bị ảnh hưởng mà còn có khả năng hội nhập và đóng góp vào văn học nhân loại. 2. Ảnh hưởng từ văn học Trung Hoa 2.1. Nho giáo, Phật giáo và tư tưởng Đạo gia trong văn chương Trong suốt hơn một nghìn năm Bắc thuộc, rồi cả thời kỳ phong kiến sau này, văn học Việt Nam chịu ảnh hưởng sâu đậm từ văn học Trung Hoa. Chữ Hán là công cụ chính thức để sáng tác và hành chính, vì vậy không ít tác phẩm của Việt Nam mang phong cách và nội dung gần gũi với Hán học. Nho giáo: hình thành nên hệ tư tưởng trung quân, ái quốc, trọng đạo lý – những giá trị này chi phối các tác phẩm chính luận, thơ văn khoa cử, và cả văn học lịch sử. Phật giáo: lan tỏa tinh thần từ bi, vô ngã, tạo nên màu sắc trữ tình, thiền vị trong thơ văn Lý – Trần. Tác phẩm của Trần Nhân Tông, Tuệ Trung Thượng Sĩ hay các thiền sư khác chính là minh chứng rõ nét. Đạo gia: gieo vào văn học tinh thần lánh đời, tìm về tự nhiên, ưa thích cảnh trí sơn thủy, góp phần hình thành nên phong cách thơ điền viên, thanh đạm. 2.2. Ảnh hưởng về thể loại Thơ Đường, văn Biền ngẫu, phú, chiếu, biểu, hịch… đều du nhập từ Trung Hoa. Người Việt không chỉ học theo mà còn cải biến cho phù hợp với ngôn ngữ, tâm thức dân tộc.