HNI 15/6
Chương 17: Quản Trị Cảm Xúc Trong Hành Trình Làm Giàu
Nhiều người nghĩ làm giàu là trò chơi của tiền bạc, chiến lược và cơ hội.
Điều đó đúng một phần.
Nhưng có một yếu tố quyết định mà ít người chú ý:
Làm giàu còn là trò chơi của cảm xúc.
Rất nhiều người không thất bại vì thiếu thông minh.
Họ thất bại vì:
nóng vội
sợ hãi
tham lam
tự ti
mất kiên nhẫn
tức giận khi gặp khó khăn
phấn khích quá mức khi có chút thành công
Tiền bạc thường khuếch đại cảm xúc bên trong bạn.
Nếu không quản trị được cảm xúc, bạn có thể phá hỏng chính thành quả mình tạo ra.
1. Vì sao cảm xúc ảnh hưởng tiền bạc?
Khi cảm xúc lên cao hoặc xuống thấp, con người thường ra quyết định kém.
Ví dụ:
vui quá → tiêu tiền quá tay
buồn quá → mua sắm để xoa dịu
sợ quá → không dám đầu tư gì cả
tham quá → lao vào cơ hội mù quáng
tức giận → quyết định bốc đồng
Vì thế nhiều người kiếm được tiền nhưng không giữ được tiền.
Không phải thiếu kiến thức, mà thiếu kiểm soát cảm xúc.
2. Nỗi sợ khiến bạn đứng yên
Một trong những cảm xúc phổ biến nhất là sợ:
sợ thất bại
sợ bị chê cười
sợ mất tiền
sợ không đủ giỏi
sợ bắt đầu muộn
Nỗi sợ có thể bảo vệ bạn khỏi nguy hiểm thật, nhưng cũng có thể ngăn bạn khỏi cơ hội thật.
Nhiều người mắc kẹt nhiều năm chỉ vì một câu:
“Nếu thất bại thì sao?”
Câu hỏi tốt hơn là:
“Nếu không bao giờ thử thì sao?”
3. Lòng tham khiến bạn trả giá đắt
Khi thấy người khác kiếm nhanh, nhiều người mất bình tĩnh:
muốn giàu ngay
muốn lợi nhuận cao bất thường
muốn thắng lớn trong thời gian ngắn
Thế là họ:
đầu tư mù quáng
tin lời hứa quá đẹp
vay nợ để đánh cược
bỏ nguyên tắc an toàn
Lòng tham thường làm mờ lý trí.
Người giàu bền vững hiểu rằng:
tăng chậm nhưng chắc vẫn mạnh
bền hơn nhanh
sống sót quan trọng hơn thắng lớn một lần
4. Thiếu kiên nhẫn làm hỏng lãi kép
Nhiều thứ cần thời gian:
kỹ năng
thương hiệu cá nhân
kinh doanh
đầu tư
uy tín
mạng lưới quan hệ
Nhưng nhiều người bỏ cuộc quá sớm vì:
3 tháng chưa thấy kết quả
6 tháng chưa bùng nổ
1 năm chưa giàu
Họ nhổ cây lên xem rễ mọc chưa.
Người thiếu kiên nhẫn thường phá hủy điều sắp nở hoa.
5. Cái tôi khiến bạn không chịu học
Một số người nghèo đi vì lòng tự ái:
ngại hỏi
ngại học từ người trẻ hơn
ngại bắt đầu nhỏ
ngại nhận sai
ngại làm việc tưởng như thấp bé
Cái tôi cao làm ví tiền thấp.
Người phát triển nhanh thường khiêm tốn:
học từ bất kỳ ai có giá trị
sửa sai nhanh
không cần sĩ diện để tiến bộ
6. So sánh khiến bạn mất phương hướng
Mạng xã hội làm nhiều người rối loạn cảm xúc:
thấy người khác thành công
thấy xe đẹp, nhà đẹp
thấy kết quả nhanh của người khác
Rồi họ:
tự ti
ghen tị
nóng vội
đổi hướng liên tục
Nhưng bạn chỉ thấy bề nổi cuộc đời người khác.
Người khôn ngoan tập trung vào:
hành trình của mình
tiến bộ của mình
nguyên tắc của mình
So sánh sai cách làm nghèo tâm trí.
7. Bình tĩnh là lợi thế tài chính lớn
Trong lúc thị trường biến động, kinh doanh khó khăn hay cuộc sống thay đổi, người bình tĩnh có lợi thế lớn.
Họ:
suy nghĩ rõ hơn
ít quyết định bốc đồng
thấy cơ hội khi người khác hoảng loạn
giữ được kế hoạch dài hạn
Bình tĩnh không phải không cảm xúc.
Bình tĩnh là cảm xúc có mặt, nhưng không cầm lái.
8. Cách quản trị cảm xúc khi kiếm tiền
Tạm dừng trước quyết định lớn
Nếu đang quá vui hoặc quá buồn, đừng quyết định ngay.
Viết ra suy nghĩ
Viết giúp đầu óc rõ hơn.
Có nguyên tắc sẵn
Ví dụ:
không đầu tư thứ không hiểu
không vay vì tiêu dùng sĩ diện
không bỏ kế hoạch vì cảm xúc nhất thời
Nghỉ ngơi đúng cách
Mệt mỏi dễ dẫn đến quyết định sai.
Giữ góc nhìn dài hạn
Một ngày xấu không phải cuộc đời xấu.
9. Quản trị cảm xúc khi thất bại
Thất bại là phần bình thường của hành trình.
Khi gặp thất bại:
đừng gắn nó vào giá trị bản thân
đừng kết luận “tôi không làm được”
đừng phản ứng bằng bỏ hết
Hãy hỏi:
chuyện gì đã xảy ra?
tôi học được gì?
bước nhỏ tiếp theo là gì?
Người giàu không miễn nhiễm thất bại.
Họ chỉ phục hồi nhanh hơn.
10. Quản trị cảm xúc khi thành công
Thành công nhỏ cũng nguy hiểm nếu thiếu tỉnh táo.
Nhiều người vừa có chút kết quả đã:
khoe khoang
tiêu xài mạnh tay
chủ quan
xem thường nguyên tắc cũ
Thành công đầu tiên nên tạo:
biết ơn
khiêm tốn
tăng kỷ luật
tái đầu tư
Đừng để chiến thắng nhỏ làm hỏng cuộc chơi lớn.
11. Giàu thật sự là giàu bên trong trước
Nếu bên trong bạn luôn:
hoảng loạn
ganh đua
thiếu thốn
nóng vội
bất an
Thì dù có nhiều tiền, bạn vẫn mệt mỏi.
Giàu thật sự là khi:
có tiền và có bình an
có tham vọng và có cân bằng
có mục tiêu và có nội lực
12. Bài học cuối chương
Nhiều người cố học cách kiếm tiền nhưng quên học cách điều khiển bản thân.
Trong dài hạn, người thắng không phải lúc nào cũng thông minh nhất.
Thường là người giữ được cái đầu lạnh nhất.
Cảm xúc là người đầy tớ tốt, nhưng là ông chủ rất nguy hiểm.
Và hãy nhớ:
Nếu bạn làm chủ được cảm xúc, bạn sẽ ra quyết định tốt hơn.
Nếu ra quyết định tốt hơn đủ lâu, tiền bạc sẽ bắt đầu đứng về phía bạn.