HNI 03-7
Chương 14: KHI QUYỀN LỰC BỊ LẠM DỤNG
Mở đầu
Tôi đến từ tương lai.
Trong thế giới của chúng tôi, quyền lực vẫn tồn tại, nhưng nó không còn là công cụ để một người đứng trên người khác. Quyền lực được trao để phục vụ, để bảo vệ và để tạo ra giá trị cho cộng đồng. Bất kỳ ai sử dụng quyền lực vì lợi ích cá nhân đều sẽ nhanh chóng mất đi sự tín nhiệm của xã hội.
Thế nhưng, lịch sử của nhân loại đã từng trải qua vô số giai đoạn mà quyền lực trở thành thứ vũ khí nguy hiểm nhất. Điều đáng sợ không nằm ở sức mạnh của quyền lực, mà nằm ở sự thay đổi trong tâm hồn của người nắm giữ nó.
Một con người khi chưa có quyền lực thường rất khiêm tốn.
Nhưng khi có quyền lực, bản chất thật mới bắt đầu lộ diện.
Đó cũng là lý do tôi muốn kể cho bạn nghe về một trong những sai lầm lớn nhất mà loài người từng mắc phải: lạm dụng quyền lực.
1. Quyền lực không xấu
Có rất nhiều người nghĩ rằng quyền lực là nguyên nhân của mọi bất công.
Không.
Quyền lực tự nó không tốt cũng không xấu.
Giống như một con dao có thể cứu người trong phòng mổ, nhưng cũng có thể trở thành hung khí.
Một người lãnh đạo có quyền lực để bảo vệ nhân viên.
Một người cha có quyền lực để nuôi dạy con.
Một giáo viên có quyền lực để truyền đạt tri thức.
Một người quản lý có quyền lực để xây dựng tập thể.
Nếu những quyền lực ấy được sử dụng đúng mục đích, xã hội sẽ phát triển nhanh hơn, công bằng hơn và nhân văn hơn.
Sai lầm không nằm ở quyền lực.
Sai lầm nằm ở cách con người sử dụng nó.
2. Khi quyền lực biến thành đặc quyền
Mọi sự lạm dụng đều bắt đầu từ một suy nghĩ rất nhỏ.
"Tôi có quyền."
Ban đầu, người ta chỉ tự cho phép mình một ngoại lệ.
Một lần ưu tiên người quen.
Một lần bỏ qua quy định.
Một lần nhận một món quà không nên nhận.
Một lần dùng vị trí của mình để giải quyết việc riêng.
Họ tin rằng chỉ một lần thì không sao.
Nhưng chính những "một lần" ấy dần dần biến thành thói quen.
Đặc quyền xuất hiện.
Khi con người quen với đặc quyền, họ sẽ coi đó là điều hiển nhiên.
Đến lúc ấy, họ không còn phục vụ quyền lợi chung nữa.
Họ bắt đầu phục vụ chính mình.
3. Quyền lực càng lớn, trách nhiệm càng lớn
Trong tương lai, trẻ em được dạy một nguyên tắc rất sớm:
"Nếu bạn có nhiều quyền hơn người khác, bạn phải chịu nhiều trách nhiệm hơn người khác."
Ngày nay, nhiều người lại suy nghĩ theo hướng ngược lại.
Có quyền thì được phép hưởng nhiều hơn.
Có chức vụ thì được ưu tiên hơn.
Có địa vị thì được miễn trừ nhiều hơn.
Đó là cách tư duy vô cùng nguy hiểm.
Một người đứng đầu không phải là người được phục vụ nhiều nhất.
Mà phải là người hy sinh nhiều nhất.
Người lãnh đạo giỏi luôn nhận trách nhiệm khi thất bại.
Và nhường thành công cho tập thể.
Người lãnh đạo yếu kém làm điều ngược lại.
Nhận công về mình.
Đổ lỗi cho người khác.
Sự khác biệt ấy quyết định tuổi thọ của một tổ chức.
4. Nỗi sợ hãi được tạo ra từ quyền lực
Người lạm dụng quyền lực không muốn người khác tôn trọng mình.
Họ muốn người khác sợ mình.
Họ tin rằng nỗi sợ sẽ tạo ra sự phục tùng.
Điều đó đúng.
Nhưng chỉ trong một thời gian ngắn.
Con người có thể im lặng vì sợ.
Nhưng sẽ không cống hiến bằng cả trái tim.
Một tập thể bị cai trị bằng nỗi sợ sẽ mất dần sáng tạo.
Không ai dám góp ý.
Không ai dám phản biện.
Không ai dám nhận trách nhiệm.
Tất cả chỉ cố gắng bảo vệ bản thân.
Và khi điều đó xảy ra, sự suy yếu của tổ chức chỉ còn là vấn đề thời gian.
5. Quyền lực chân chính tạo ra niềm tin
Trong tương lai, những người lãnh đạo được đánh giá không phải bởi họ có bao nhiêu quyền.
Mà bởi họ tạo ra bao nhiêu niềm tin.
Một người lãnh đạo tốt khiến cấp dưới muốn đi theo.
Không phải vì bắt buộc.
Mà vì họ tin tưởng.
Niềm tin không thể mua.
Không thể ép buộc.
Không thể giả tạo.
Nó được xây dựng từ hàng nghìn quyết định công bằng.
Hàng nghìn lần giữ lời hứa.
Hàng nghìn lần đặt lợi ích chung lên trên lợi ích cá nhân.
Đó mới là quyền lực bền vững nhất.
6. Chiến thắng lớn nhất là chiến thắng chính mình
Quyền lực luôn đi kèm với cám dỗ.
Càng nhiều quyền lực, cám dỗ càng lớn.
Tiền bạc.
Danh vọng.
Sự tung hô.
Đặc quyền.
Lợi ích.
Nếu không có nguyên tắc sống vững vàng, con người rất dễ đánh mất chính mình.
Trong tương lai, chúng tôi không ngưỡng mộ những người có quyền lực lớn.
Chúng tôi ngưỡng mộ những người dù có quyền lực rất lớn vẫn giữ được sự khiêm nhường.
Bởi chiến thắng người khác chỉ cần sức mạnh.
Chiến thắng chính bản thân mới cần nhân cách.
Người biết tự kiểm soát quyền lực mới thực sự xứng đáng nắm giữ nó.
Kết luận
Bạn có thể không bao giờ trở thành nguyên thủ quốc gia.
Có thể không bao giờ trở thành giám đốc.
Có thể không bao giờ điều hành một tập đoàn.
Nhưng chắc chắn sẽ có lúc bạn nắm giữ một dạng quyền lực nào đó.
Có thể là quyền lực của cha mẹ.
Quyền lực của người thầy.
Quyền lực của người quản lý.
Quyền lực của người có nhiều kinh nghiệm hơn.
Hay đơn giản là quyền lực của người mạnh hơn trước một người yếu hơn.
Khi ấy, hãy luôn tự hỏi:
"Tôi đang dùng quyền lực để phục vụ, hay để phục vụ chính mình?"
Chỉ một câu hỏi ấy thôi cũng đủ ngăn rất nhiều sai lầm xảy ra.
Hãy nhớ rằng quyền lực không làm con người trở nên vĩ đại.
Chính cách con người sử dụng quyền lực mới quyết định giá trị của họ.
Một xã hội văn minh không được xây dựng bởi những người nhiều quyền lực nhất.
Mà được xây dựng bởi những người biết kiềm chế quyền lực của chính mình.
Đó là nền tảng của công bằng.
Đó là nền tảng của niềm tin.
Và cũng là nền tảng của một tương lai mà mọi thế hệ đều xứng đáng được sống.
Chương 14: KHI QUYỀN LỰC BỊ LẠM DỤNG
Mở đầu
Tôi đến từ tương lai.
Trong thế giới của chúng tôi, quyền lực vẫn tồn tại, nhưng nó không còn là công cụ để một người đứng trên người khác. Quyền lực được trao để phục vụ, để bảo vệ và để tạo ra giá trị cho cộng đồng. Bất kỳ ai sử dụng quyền lực vì lợi ích cá nhân đều sẽ nhanh chóng mất đi sự tín nhiệm của xã hội.
Thế nhưng, lịch sử của nhân loại đã từng trải qua vô số giai đoạn mà quyền lực trở thành thứ vũ khí nguy hiểm nhất. Điều đáng sợ không nằm ở sức mạnh của quyền lực, mà nằm ở sự thay đổi trong tâm hồn của người nắm giữ nó.
Một con người khi chưa có quyền lực thường rất khiêm tốn.
Nhưng khi có quyền lực, bản chất thật mới bắt đầu lộ diện.
Đó cũng là lý do tôi muốn kể cho bạn nghe về một trong những sai lầm lớn nhất mà loài người từng mắc phải: lạm dụng quyền lực.
1. Quyền lực không xấu
Có rất nhiều người nghĩ rằng quyền lực là nguyên nhân của mọi bất công.
Không.
Quyền lực tự nó không tốt cũng không xấu.
Giống như một con dao có thể cứu người trong phòng mổ, nhưng cũng có thể trở thành hung khí.
Một người lãnh đạo có quyền lực để bảo vệ nhân viên.
Một người cha có quyền lực để nuôi dạy con.
Một giáo viên có quyền lực để truyền đạt tri thức.
Một người quản lý có quyền lực để xây dựng tập thể.
Nếu những quyền lực ấy được sử dụng đúng mục đích, xã hội sẽ phát triển nhanh hơn, công bằng hơn và nhân văn hơn.
Sai lầm không nằm ở quyền lực.
Sai lầm nằm ở cách con người sử dụng nó.
2. Khi quyền lực biến thành đặc quyền
Mọi sự lạm dụng đều bắt đầu từ một suy nghĩ rất nhỏ.
"Tôi có quyền."
Ban đầu, người ta chỉ tự cho phép mình một ngoại lệ.
Một lần ưu tiên người quen.
Một lần bỏ qua quy định.
Một lần nhận một món quà không nên nhận.
Một lần dùng vị trí của mình để giải quyết việc riêng.
Họ tin rằng chỉ một lần thì không sao.
Nhưng chính những "một lần" ấy dần dần biến thành thói quen.
Đặc quyền xuất hiện.
Khi con người quen với đặc quyền, họ sẽ coi đó là điều hiển nhiên.
Đến lúc ấy, họ không còn phục vụ quyền lợi chung nữa.
Họ bắt đầu phục vụ chính mình.
3. Quyền lực càng lớn, trách nhiệm càng lớn
Trong tương lai, trẻ em được dạy một nguyên tắc rất sớm:
"Nếu bạn có nhiều quyền hơn người khác, bạn phải chịu nhiều trách nhiệm hơn người khác."
Ngày nay, nhiều người lại suy nghĩ theo hướng ngược lại.
Có quyền thì được phép hưởng nhiều hơn.
Có chức vụ thì được ưu tiên hơn.
Có địa vị thì được miễn trừ nhiều hơn.
Đó là cách tư duy vô cùng nguy hiểm.
Một người đứng đầu không phải là người được phục vụ nhiều nhất.
Mà phải là người hy sinh nhiều nhất.
Người lãnh đạo giỏi luôn nhận trách nhiệm khi thất bại.
Và nhường thành công cho tập thể.
Người lãnh đạo yếu kém làm điều ngược lại.
Nhận công về mình.
Đổ lỗi cho người khác.
Sự khác biệt ấy quyết định tuổi thọ của một tổ chức.
4. Nỗi sợ hãi được tạo ra từ quyền lực
Người lạm dụng quyền lực không muốn người khác tôn trọng mình.
Họ muốn người khác sợ mình.
Họ tin rằng nỗi sợ sẽ tạo ra sự phục tùng.
Điều đó đúng.
Nhưng chỉ trong một thời gian ngắn.
Con người có thể im lặng vì sợ.
Nhưng sẽ không cống hiến bằng cả trái tim.
Một tập thể bị cai trị bằng nỗi sợ sẽ mất dần sáng tạo.
Không ai dám góp ý.
Không ai dám phản biện.
Không ai dám nhận trách nhiệm.
Tất cả chỉ cố gắng bảo vệ bản thân.
Và khi điều đó xảy ra, sự suy yếu của tổ chức chỉ còn là vấn đề thời gian.
5. Quyền lực chân chính tạo ra niềm tin
Trong tương lai, những người lãnh đạo được đánh giá không phải bởi họ có bao nhiêu quyền.
Mà bởi họ tạo ra bao nhiêu niềm tin.
Một người lãnh đạo tốt khiến cấp dưới muốn đi theo.
Không phải vì bắt buộc.
Mà vì họ tin tưởng.
Niềm tin không thể mua.
Không thể ép buộc.
Không thể giả tạo.
Nó được xây dựng từ hàng nghìn quyết định công bằng.
Hàng nghìn lần giữ lời hứa.
Hàng nghìn lần đặt lợi ích chung lên trên lợi ích cá nhân.
Đó mới là quyền lực bền vững nhất.
6. Chiến thắng lớn nhất là chiến thắng chính mình
Quyền lực luôn đi kèm với cám dỗ.
Càng nhiều quyền lực, cám dỗ càng lớn.
Tiền bạc.
Danh vọng.
Sự tung hô.
Đặc quyền.
Lợi ích.
Nếu không có nguyên tắc sống vững vàng, con người rất dễ đánh mất chính mình.
Trong tương lai, chúng tôi không ngưỡng mộ những người có quyền lực lớn.
Chúng tôi ngưỡng mộ những người dù có quyền lực rất lớn vẫn giữ được sự khiêm nhường.
Bởi chiến thắng người khác chỉ cần sức mạnh.
Chiến thắng chính bản thân mới cần nhân cách.
Người biết tự kiểm soát quyền lực mới thực sự xứng đáng nắm giữ nó.
Kết luận
Bạn có thể không bao giờ trở thành nguyên thủ quốc gia.
Có thể không bao giờ trở thành giám đốc.
Có thể không bao giờ điều hành một tập đoàn.
Nhưng chắc chắn sẽ có lúc bạn nắm giữ một dạng quyền lực nào đó.
Có thể là quyền lực của cha mẹ.
Quyền lực của người thầy.
Quyền lực của người quản lý.
Quyền lực của người có nhiều kinh nghiệm hơn.
Hay đơn giản là quyền lực của người mạnh hơn trước một người yếu hơn.
Khi ấy, hãy luôn tự hỏi:
"Tôi đang dùng quyền lực để phục vụ, hay để phục vụ chính mình?"
Chỉ một câu hỏi ấy thôi cũng đủ ngăn rất nhiều sai lầm xảy ra.
Hãy nhớ rằng quyền lực không làm con người trở nên vĩ đại.
Chính cách con người sử dụng quyền lực mới quyết định giá trị của họ.
Một xã hội văn minh không được xây dựng bởi những người nhiều quyền lực nhất.
Mà được xây dựng bởi những người biết kiềm chế quyền lực của chính mình.
Đó là nền tảng của công bằng.
Đó là nền tảng của niềm tin.
Và cũng là nền tảng của một tương lai mà mọi thế hệ đều xứng đáng được sống.
HNI 03-7
Chương 14: KHI QUYỀN LỰC BỊ LẠM DỤNG
Mở đầu
Tôi đến từ tương lai.
Trong thế giới của chúng tôi, quyền lực vẫn tồn tại, nhưng nó không còn là công cụ để một người đứng trên người khác. Quyền lực được trao để phục vụ, để bảo vệ và để tạo ra giá trị cho cộng đồng. Bất kỳ ai sử dụng quyền lực vì lợi ích cá nhân đều sẽ nhanh chóng mất đi sự tín nhiệm của xã hội.
Thế nhưng, lịch sử của nhân loại đã từng trải qua vô số giai đoạn mà quyền lực trở thành thứ vũ khí nguy hiểm nhất. Điều đáng sợ không nằm ở sức mạnh của quyền lực, mà nằm ở sự thay đổi trong tâm hồn của người nắm giữ nó.
Một con người khi chưa có quyền lực thường rất khiêm tốn.
Nhưng khi có quyền lực, bản chất thật mới bắt đầu lộ diện.
Đó cũng là lý do tôi muốn kể cho bạn nghe về một trong những sai lầm lớn nhất mà loài người từng mắc phải: lạm dụng quyền lực.
1. Quyền lực không xấu
Có rất nhiều người nghĩ rằng quyền lực là nguyên nhân của mọi bất công.
Không.
Quyền lực tự nó không tốt cũng không xấu.
Giống như một con dao có thể cứu người trong phòng mổ, nhưng cũng có thể trở thành hung khí.
Một người lãnh đạo có quyền lực để bảo vệ nhân viên.
Một người cha có quyền lực để nuôi dạy con.
Một giáo viên có quyền lực để truyền đạt tri thức.
Một người quản lý có quyền lực để xây dựng tập thể.
Nếu những quyền lực ấy được sử dụng đúng mục đích, xã hội sẽ phát triển nhanh hơn, công bằng hơn và nhân văn hơn.
Sai lầm không nằm ở quyền lực.
Sai lầm nằm ở cách con người sử dụng nó.
2. Khi quyền lực biến thành đặc quyền
Mọi sự lạm dụng đều bắt đầu từ một suy nghĩ rất nhỏ.
"Tôi có quyền."
Ban đầu, người ta chỉ tự cho phép mình một ngoại lệ.
Một lần ưu tiên người quen.
Một lần bỏ qua quy định.
Một lần nhận một món quà không nên nhận.
Một lần dùng vị trí của mình để giải quyết việc riêng.
Họ tin rằng chỉ một lần thì không sao.
Nhưng chính những "một lần" ấy dần dần biến thành thói quen.
Đặc quyền xuất hiện.
Khi con người quen với đặc quyền, họ sẽ coi đó là điều hiển nhiên.
Đến lúc ấy, họ không còn phục vụ quyền lợi chung nữa.
Họ bắt đầu phục vụ chính mình.
3. Quyền lực càng lớn, trách nhiệm càng lớn
Trong tương lai, trẻ em được dạy một nguyên tắc rất sớm:
"Nếu bạn có nhiều quyền hơn người khác, bạn phải chịu nhiều trách nhiệm hơn người khác."
Ngày nay, nhiều người lại suy nghĩ theo hướng ngược lại.
Có quyền thì được phép hưởng nhiều hơn.
Có chức vụ thì được ưu tiên hơn.
Có địa vị thì được miễn trừ nhiều hơn.
Đó là cách tư duy vô cùng nguy hiểm.
Một người đứng đầu không phải là người được phục vụ nhiều nhất.
Mà phải là người hy sinh nhiều nhất.
Người lãnh đạo giỏi luôn nhận trách nhiệm khi thất bại.
Và nhường thành công cho tập thể.
Người lãnh đạo yếu kém làm điều ngược lại.
Nhận công về mình.
Đổ lỗi cho người khác.
Sự khác biệt ấy quyết định tuổi thọ của một tổ chức.
4. Nỗi sợ hãi được tạo ra từ quyền lực
Người lạm dụng quyền lực không muốn người khác tôn trọng mình.
Họ muốn người khác sợ mình.
Họ tin rằng nỗi sợ sẽ tạo ra sự phục tùng.
Điều đó đúng.
Nhưng chỉ trong một thời gian ngắn.
Con người có thể im lặng vì sợ.
Nhưng sẽ không cống hiến bằng cả trái tim.
Một tập thể bị cai trị bằng nỗi sợ sẽ mất dần sáng tạo.
Không ai dám góp ý.
Không ai dám phản biện.
Không ai dám nhận trách nhiệm.
Tất cả chỉ cố gắng bảo vệ bản thân.
Và khi điều đó xảy ra, sự suy yếu của tổ chức chỉ còn là vấn đề thời gian.
5. Quyền lực chân chính tạo ra niềm tin
Trong tương lai, những người lãnh đạo được đánh giá không phải bởi họ có bao nhiêu quyền.
Mà bởi họ tạo ra bao nhiêu niềm tin.
Một người lãnh đạo tốt khiến cấp dưới muốn đi theo.
Không phải vì bắt buộc.
Mà vì họ tin tưởng.
Niềm tin không thể mua.
Không thể ép buộc.
Không thể giả tạo.
Nó được xây dựng từ hàng nghìn quyết định công bằng.
Hàng nghìn lần giữ lời hứa.
Hàng nghìn lần đặt lợi ích chung lên trên lợi ích cá nhân.
Đó mới là quyền lực bền vững nhất.
6. Chiến thắng lớn nhất là chiến thắng chính mình
Quyền lực luôn đi kèm với cám dỗ.
Càng nhiều quyền lực, cám dỗ càng lớn.
Tiền bạc.
Danh vọng.
Sự tung hô.
Đặc quyền.
Lợi ích.
Nếu không có nguyên tắc sống vững vàng, con người rất dễ đánh mất chính mình.
Trong tương lai, chúng tôi không ngưỡng mộ những người có quyền lực lớn.
Chúng tôi ngưỡng mộ những người dù có quyền lực rất lớn vẫn giữ được sự khiêm nhường.
Bởi chiến thắng người khác chỉ cần sức mạnh.
Chiến thắng chính bản thân mới cần nhân cách.
Người biết tự kiểm soát quyền lực mới thực sự xứng đáng nắm giữ nó.
Kết luận
Bạn có thể không bao giờ trở thành nguyên thủ quốc gia.
Có thể không bao giờ trở thành giám đốc.
Có thể không bao giờ điều hành một tập đoàn.
Nhưng chắc chắn sẽ có lúc bạn nắm giữ một dạng quyền lực nào đó.
Có thể là quyền lực của cha mẹ.
Quyền lực của người thầy.
Quyền lực của người quản lý.
Quyền lực của người có nhiều kinh nghiệm hơn.
Hay đơn giản là quyền lực của người mạnh hơn trước một người yếu hơn.
Khi ấy, hãy luôn tự hỏi:
"Tôi đang dùng quyền lực để phục vụ, hay để phục vụ chính mình?"
Chỉ một câu hỏi ấy thôi cũng đủ ngăn rất nhiều sai lầm xảy ra.
Hãy nhớ rằng quyền lực không làm con người trở nên vĩ đại.
Chính cách con người sử dụng quyền lực mới quyết định giá trị của họ.
Một xã hội văn minh không được xây dựng bởi những người nhiều quyền lực nhất.
Mà được xây dựng bởi những người biết kiềm chế quyền lực của chính mình.
Đó là nền tảng của công bằng.
Đó là nền tảng của niềm tin.
Và cũng là nền tảng của một tương lai mà mọi thế hệ đều xứng đáng được sống.
English