HNI 1/9 - Chương 8: Tôn trọng để tạo nên xã hội công bằng - Lê Đình Hải
(1) Mở đầu: Tôn trọng – viên gạch nền móng của công bằng
Xã hội loài người từ thuở sơ khai đã luôn khao khát một môi trường công bằng. Con người tranh đấu, xây dựng luật lệ, đặt ra hệ thống quản trị để duy trì sự cân bằng giữa quyền lợi và nghĩa vụ. Nhưng trong tất cả các định chế, dù có chặt chẽ đến đâu, nếu thiếu đi một yếu tố căn bản thì mọi thứ cũng sụp đổ: đó là sự tôn trọng.
Tôn trọng không chỉ là hành vi ứng xử lịch sự. Tôn trọng là sự công nhận giá trị vốn có của từng con người, là việc nhìn nhận rằng mọi cá nhân đều xứng đáng có chỗ đứng trong cộng đồng. Chỉ khi tôn trọng lẫn nhau, chúng ta mới có thể nói đến công bằng thực chất, thay vì một công bằng giả tạo trên giấy tờ.
Xã hội công bằng không bắt đầu từ tòa án, nghị viện hay hiến pháp. Nó bắt đầu từ khoảnh khắc một người biết cúi đầu trước giá trị của người khác, từ ánh mắt không khinh thường, từ cái bắt tay bình đẳng, từ lời nói không hạ thấp.
(2) Gốc rễ của bất công – sự thiếu tôn trọng
Bất công không tự sinh ra. Nó khởi nguồn từ sự mất cân bằng trong cách con người nhìn nhận nhau.
Khi người giàu coi thường người nghèo, bất công kinh tế nảy sinh.
Khi kẻ cầm quyền không tôn trọng dân thường, bất công chính trị xuất hiện.
Khi người học thức khinh miệt người ít học, bất công tri thức lan rộng.
Khi xã hội gắn nhãn, phán xét theo giới tính, màu da, tôn giáo, bất công văn hóa bùng phát.
Mọi hình thức bất công đều bắt đầu từ sự phủ nhận giá trị người khác. Người ta tin rằng bản thân mình “cao hơn”, “xứng đáng hơn”, còn kẻ khác thì “thấp kém” nên phải chịu thiệt thòi. Cái gốc chính là thiếu tôn trọng.
Nếu con người thực sự biết tôn trọng, sẽ không có chuyện cha mẹ áp đặt toàn bộ đời sống con cái, thầy cô xem học sinh như công cụ thi cử, hay chính quyền coi dân là đối tượng bị quản lý. Một xã hội chỉ có thể công bằng khi mỗi người được lắng nghe, được thừa nhận, được nhìn thấy.
(3) Tôn trọng – thước đo nhân cách
Người ta thường đánh giá nhân cách qua kiến thức, tiền bạc hay quyền lực. Nhưng đó chỉ là bề nổi. Thước đo thực sự của nhân cách nằm ở cách một người đối xử với những người yếu thế hơn mình.
(1) Mở đầu: Tôn trọng – viên gạch nền móng của công bằng
Xã hội loài người từ thuở sơ khai đã luôn khao khát một môi trường công bằng. Con người tranh đấu, xây dựng luật lệ, đặt ra hệ thống quản trị để duy trì sự cân bằng giữa quyền lợi và nghĩa vụ. Nhưng trong tất cả các định chế, dù có chặt chẽ đến đâu, nếu thiếu đi một yếu tố căn bản thì mọi thứ cũng sụp đổ: đó là sự tôn trọng.
Tôn trọng không chỉ là hành vi ứng xử lịch sự. Tôn trọng là sự công nhận giá trị vốn có của từng con người, là việc nhìn nhận rằng mọi cá nhân đều xứng đáng có chỗ đứng trong cộng đồng. Chỉ khi tôn trọng lẫn nhau, chúng ta mới có thể nói đến công bằng thực chất, thay vì một công bằng giả tạo trên giấy tờ.
Xã hội công bằng không bắt đầu từ tòa án, nghị viện hay hiến pháp. Nó bắt đầu từ khoảnh khắc một người biết cúi đầu trước giá trị của người khác, từ ánh mắt không khinh thường, từ cái bắt tay bình đẳng, từ lời nói không hạ thấp.
(2) Gốc rễ của bất công – sự thiếu tôn trọng
Bất công không tự sinh ra. Nó khởi nguồn từ sự mất cân bằng trong cách con người nhìn nhận nhau.
Khi người giàu coi thường người nghèo, bất công kinh tế nảy sinh.
Khi kẻ cầm quyền không tôn trọng dân thường, bất công chính trị xuất hiện.
Khi người học thức khinh miệt người ít học, bất công tri thức lan rộng.
Khi xã hội gắn nhãn, phán xét theo giới tính, màu da, tôn giáo, bất công văn hóa bùng phát.
Mọi hình thức bất công đều bắt đầu từ sự phủ nhận giá trị người khác. Người ta tin rằng bản thân mình “cao hơn”, “xứng đáng hơn”, còn kẻ khác thì “thấp kém” nên phải chịu thiệt thòi. Cái gốc chính là thiếu tôn trọng.
Nếu con người thực sự biết tôn trọng, sẽ không có chuyện cha mẹ áp đặt toàn bộ đời sống con cái, thầy cô xem học sinh như công cụ thi cử, hay chính quyền coi dân là đối tượng bị quản lý. Một xã hội chỉ có thể công bằng khi mỗi người được lắng nghe, được thừa nhận, được nhìn thấy.
(3) Tôn trọng – thước đo nhân cách
Người ta thường đánh giá nhân cách qua kiến thức, tiền bạc hay quyền lực. Nhưng đó chỉ là bề nổi. Thước đo thực sự của nhân cách nằm ở cách một người đối xử với những người yếu thế hơn mình.
HNI 1/9 - 🌺Chương 8: Tôn trọng để tạo nên xã hội công bằng - Lê Đình Hải
(1) Mở đầu: Tôn trọng – viên gạch nền móng của công bằng
Xã hội loài người từ thuở sơ khai đã luôn khao khát một môi trường công bằng. Con người tranh đấu, xây dựng luật lệ, đặt ra hệ thống quản trị để duy trì sự cân bằng giữa quyền lợi và nghĩa vụ. Nhưng trong tất cả các định chế, dù có chặt chẽ đến đâu, nếu thiếu đi một yếu tố căn bản thì mọi thứ cũng sụp đổ: đó là sự tôn trọng.
Tôn trọng không chỉ là hành vi ứng xử lịch sự. Tôn trọng là sự công nhận giá trị vốn có của từng con người, là việc nhìn nhận rằng mọi cá nhân đều xứng đáng có chỗ đứng trong cộng đồng. Chỉ khi tôn trọng lẫn nhau, chúng ta mới có thể nói đến công bằng thực chất, thay vì một công bằng giả tạo trên giấy tờ.
Xã hội công bằng không bắt đầu từ tòa án, nghị viện hay hiến pháp. Nó bắt đầu từ khoảnh khắc một người biết cúi đầu trước giá trị của người khác, từ ánh mắt không khinh thường, từ cái bắt tay bình đẳng, từ lời nói không hạ thấp.
(2) Gốc rễ của bất công – sự thiếu tôn trọng
Bất công không tự sinh ra. Nó khởi nguồn từ sự mất cân bằng trong cách con người nhìn nhận nhau.
Khi người giàu coi thường người nghèo, bất công kinh tế nảy sinh.
Khi kẻ cầm quyền không tôn trọng dân thường, bất công chính trị xuất hiện.
Khi người học thức khinh miệt người ít học, bất công tri thức lan rộng.
Khi xã hội gắn nhãn, phán xét theo giới tính, màu da, tôn giáo, bất công văn hóa bùng phát.
Mọi hình thức bất công đều bắt đầu từ sự phủ nhận giá trị người khác. Người ta tin rằng bản thân mình “cao hơn”, “xứng đáng hơn”, còn kẻ khác thì “thấp kém” nên phải chịu thiệt thòi. Cái gốc chính là thiếu tôn trọng.
Nếu con người thực sự biết tôn trọng, sẽ không có chuyện cha mẹ áp đặt toàn bộ đời sống con cái, thầy cô xem học sinh như công cụ thi cử, hay chính quyền coi dân là đối tượng bị quản lý. Một xã hội chỉ có thể công bằng khi mỗi người được lắng nghe, được thừa nhận, được nhìn thấy.
(3) Tôn trọng – thước đo nhân cách
Người ta thường đánh giá nhân cách qua kiến thức, tiền bạc hay quyền lực. Nhưng đó chỉ là bề nổi. Thước đo thực sự của nhân cách nằm ở cách một người đối xử với những người yếu thế hơn mình.
Vietnam