HNI 5/9- 🌺Chương 34. Rèn luyện sự đồng cảm – Lê Đình Hải 1. Mở đầu – Vì sao đồng cảm quan trọng? Trong lịch sử loài người, có vô vàn giá trị đạo đức được nhắc đến: tình yêu thương, sự trung thực, công bằng, trách nhiệm… Nhưng một phẩm chất thường bị bỏ quên, hoặc chỉ được nhắc đến mơ hồ, đó chính là sự đồng cảm. Nếu tình yêu thương là ánh sáng tỏa ra từ trái tim, thì đồng cảm chính là cánh cửa giúp ánh sáng ấy chạm đến được người khác. Đồng cảm không phải là thứ xa vời, nó hiện diện trong từng khoảnh khắc: khi ta thấy đôi mắt buồn của một đứa trẻ và im lặng ngồi cạnh nó; khi ta nghe một cụ già kể về tuổi trẻ đầy gian nan và lắng nghe bằng cả tâm hồn; khi ta nhìn người bạn thất bại trong công việc và thay vì phán xét, ta chìa tay nâng đỡ. Nếu thiếu đồng cảm, xã hội chỉ còn là một mảnh ghép lạnh lẽo, mỗi người bị giam trong cái “tôi” của mình, không thể kết nối thành “chúng ta”. Thế giới hiện đại với tốc độ, áp lực, và sự phân mảnh càng khiến con người có nguy cơ mất đi khả năng đồng cảm. Chính vì thế, rèn luyện sự đồng cảm không chỉ là việc nên làm, mà là việc bắt buộc nếu nhân loại muốn tiến hóa thành một cộng đồng nhân văn, lành mạnh và hạnh phúc. 2. Hiểu đúng về đồng cảm Đồng cảm (empathy) khác với thương hại (pity) hay cảm thông (sympathy). Thương hại là khi ta nhìn người khác từ trên cao, thấy họ khổ hơn mình và tự cho mình vị thế ban phát. Cảm thông là khi ta hiểu và chia sẻ phần nào nỗi đau, nhưng vẫn giữ khoảng cách. Đồng cảm thì khác: đó là khi ta bước vào thế giới của người khác, nhìn bằng mắt họ, nghe bằng tai họ, và cảm nhận bằng trái tim họ. Ta không chỉ đứng ngoài quan sát, mà thật sự cùng họ đi qua nỗi vui – buồn, đau khổ – hạnh phúc. Ví dụ, khi một người mất đi người thân, ta không nói: “Thôi đừng buồn nữa, ai rồi cũng vậy”. Đó chỉ là lời an ủi sáo rỗng. Đồng cảm là khi ta im lặng ôm họ, hoặc chỉ đơn giản ngồi bên cạnh, để họ biết họ không cô đơn. Hiểu được đồng cảm đúng nghĩa là bước đầu tiên để rèn luyện nó. 3. Gốc rễ của sự đồng cảm trong mỗi con người

HNI 5/9: 🌺CHƯƠNG 32: Lắng nghe để hiểu thay vì phán xét – Lê Đình Hải Phần I. Khởi đầu từ một thái độ sống Trong hành trình sống, điều làm con người dễ xa cách nhau nhất không phải là sự khác biệt, mà là cách chúng ta đối diện với sự khác biệt ấy. Người ta thường nhanh chóng phán xét khi thấy ai đó nói hay làm điều gì trái ngược với niềm tin, thói quen, hay giá trị của mình. Phán xét khiến ta dựng lên bức tường vô hình, biến đối thoại thành tranh luận, biến người đối diện thành đối thủ. Nhưng nếu ta chọn lắng nghe để hiểu, bức tường ấy tan biến, và con đường nối hai tâm hồn sẽ mở ra. Lắng nghe không chỉ là im lặng để người khác nói. Nó là một hành động có ý thức: đặt sang một bên những định kiến của bản thân, mở rộng trái tim để cảm nhận điều người kia muốn gửi gắm, và dùng đôi tai của sự đồng cảm để nắm bắt cả những điều chưa được thốt ra thành lời. Phán xét thì dễ. Ai cũng có thể. Nhưng hiểu thì khó, bởi hiểu đòi hỏi sự kiên nhẫn, khiêm nhường, và một tấm lòng thiện lành. Chính vì thế, người biết lắng nghe để hiểu thường trở thành chiếc cầu nối, chữa lành đổ vỡ, và khơi dậy sự gắn kết trong mọi cộng đồng. Phần II. Vì sao con người thường vội vã phán xét? Cái tôi quá lớn Khi cái tôi chiếm lĩnh, con người thường tin rằng quan điểm của mình đúng, cách sống của mình chuẩn. Thấy ai khác biệt, ta liền gắn nhãn “sai lầm” hoặc “kỳ quặc”. Nỗi sợ bị đe dọa Nhiều khi sự khác biệt làm ta bất an. Thay vì chấp nhận rằng ta không biết hết mọi điều, ta lại nhanh chóng kết luận để bảo vệ vùng an toàn của mình. Thói quen xã hội Trong môi trường học đường, gia đình, hay truyền thông, ta đã quen nghe nhiều lời phán xét: “Thằng đó lười”, “Cô kia hư hỏng”, “Người ấy vô dụng”. Khi lớn lên, ta lặp lại thói quen đó mà không hề nhận ra mình đang tạo thêm khoảng cách. Thiếu kỹ năng lắng nghe Đa số con người được dạy cách nói, cách tranh luận, nhưng rất ít người được dạy cách lắng nghe. Không biết cách lắng nghe thì tất yếu dẫn đến phán xét vội vàng. Phần III. Lắng nghe là một nghệ thuật sống Lắng nghe để hiểu không phải là bản năng, mà là một nghệ thuật cần được rèn luyện. Nó có ba tầng: Lắng nghe bằng tai Nghe rõ ràng những lời được nói ra, không cắt ngang, không vội phản bác. Đây là bước đầu tiên để người nói cảm thấy được tôn trọng. Lắng nghe bằng trí Hiểu logic, bối cảnh, hoàn cảnh của lời nói. Người mẹ trách con không phải vì ghét, mà vì lo lắng. Người bạn than vãn không hẳn muốn giải pháp, mà chỉ cần được chia sẻ. Lắng nghe bằng tim Đây là tầng sâu nhất. Không chỉ nghe chữ nghĩa, mà còn cảm nhận cảm xúc, ẩn ý, niềm vui hay nỗi đau phía sau câu chuyện. Khi ta chạm đến trái tim người khác, sự kết nối thật sự mới được hình thành. Phần IV. Lắng nghe thay đổi mối quan hệ thế nào? Trong gia đình Một người chồng biết lắng nghe vợ không chỉ tránh được cãi vã, mà còn khiến vợ cảm thấy an toàn. Một người cha biết lắng nghe con sẽ giúp đứa trẻ tin tưởng chia sẻ, thay vì tìm nơi khác để trút bầu tâm sự. Trong bạn bè Một người bạn biết lắng nghe không chỉ là nơi trú ẩn của niềm tin, mà còn là ngọn đèn soi sáng để người kia tìm đường đi qua khó khăn. Trong cộng đồng Một nhà lãnh đạo biết lắng nghe dân sẽ xây dựng được nền tảng vững chắc của lòng tin. Một cộng đồng mà mọi người lắng nghe nhau sẽ không có chỗ cho sự chia rẽ, bởi sự thấu hiểu đã thay thế cho nghi kỵ. Trong chính mình Quan trọng hơn cả, khi học cách lắng nghe người khác, ta cũng học được cách lắng nghe chính mình. Ta nghe rõ tiếng gọi nội tâm, hiểu sâu hơn những khát vọng và nỗi đau bên trong mình. Phần V. Lắng nghe không đồng nghĩa với đồng ý.

HNI 5/9: 📕Bài thơ chương 32: Lắng nghe để hiểu thay vì phán xét – Lê Đình Hải Có những lời chưa kịp thành câu, Đã vội vàng gieo vào nhau phán xét. Có những ánh mắt chưa kịp mở sâu, Đã dựng tường ngăn cách, lạnh lùng như vách núi. Lắng nghe – không chỉ là đôi tai, Mà là cả trái tim mở rộng, Để thấy trong run rẩy của một tiếng thở dài, Ẩn giấu cả một trời khao khát sống. Khi ta lắng nghe, Không cần phải tranh thắng, Không cần phải chứng minh rằng mình đúng, Chỉ cần thấy rõ người kia đang mang một nỗi đau. Phán xét dễ như ném đá vào hồ, Gợn sóng loang nhanh, Nhưng lắng nghe là gieo hạt yêu thương, Để mai này nở thành rừng xanh dịu mát. Một đứa trẻ bật khóc không vì hư, Mà vì trái tim nhỏ bé không được chở che. Một người già lẩm bẩm chẳng vì phiền, Mà vì sợ cô đơn nuốt chửng bóng chiều dài. Lắng nghe để hiểu – là khoan dung, Đặt mình trong bước chân của kẻ khác, Thấy gai nhọn dưới bàn chân họ, Mới hiểu vì sao họ bước đi khó nhọc. Thế giới này không thiếu lý lẽ, Nhưng thiếu những vòng tay mở rộng. Không thiếu tiếng ồn ào tranh cãi, Nhưng thiếu sự im lặng lắng nghe. Nếu mỗi người ngồi lại cùng nhau, Bỏ xuống phán xét, nâng niu thấu cảm, Chúng ta sẽ dựng nên một ngôi nhà chung, Vững vàng hơn mọi bức tường xi măng quyền lực. Hãy tập lắng nghe – như dòng sông ôm lấy mưa, Không chọn giọt nào trong, giọt nào đục. Hãy tập lắng nghe – như bầu trời ôm lấy gió, Không hỏi gió từ đâu thổi tới. Vì khi ta thực sự hiểu, Ta không còn muốn phán xét, Và khi ta thôi phán xét, Tình thương sẽ tự nhiên chảy tràn như ánh sáng ban mai.

Câu đố chiều 5/9 Câu 1: Thực phẩm giàu magiê nên ăn: 1. Các loại hạt và quả hạch Hạt bí (pumpkin seeds) Hạt hướng dương Hạt chia, hạt lanh Hạnh nhân, điều, óc chó 2. Các loại đậu, ngũ cốc nguyên hạt Đậu đen, đậu xanh, đậu đỏ, đậu nành Yến mạch, gạo lứt, lúa mạch, kiều mạch 3. Rau xanh đậm Rau bina (cải bó xôi, spinach) Cải xoăn, rau dền, cải thìa 4. Trái cây Chuối Bơ (avocado) Sung, dưa hấu 5. Hải sản & thực phẩm khác Cá hồi, cá thu, cá ngừ Socola đen (≥70% cacao) Sữa chua, sữa tươi ít béo 👉 Lưu ý: Người trưởng thành cần khoảng 300–400 mg magiê/ngày. Hạn chế rượu bia, nước ngọt có gas và đồ ăn quá chế biến vì chúng làm giảm hấp thu magiê. Nếu có bệnh lý về thận, tim mạch, hoặc đang dùng thuốc, nên tham khảo bác sĩ trước khi bổ sung bằng viên uống. Câu 2: Chương 8 gợi mở một cách tiếp cận vừa sáng tạo vừa gần gũi: biến những vật dụng quen thuộc như áo thun, túi vải, dép thành những “tác phẩm” nghệ thuật nhỏ. Từ đó, không chỉ là trò chơi vui của tuổi thơ, mà còn là một ý tưởng khởi nghiệp đơn giản, chi phí thấp, lại đầy tính cá nhân hóa. Điều mình cảm nhận rõ nhất là sự giải phóng trí tưởng tượng của các em nhỏ. Một chiếc áo thun trắng bình thường có thể trở thành “bức tranh di động”, một chiếc túi vải cũ có thể được thổi hồn bằng nét vẽ tay độc đáo, một đôi dép để bàn có thể trở thành món quà nhỏ xinh. Ở đây, mỗi nét vẽ chính là dấu ấn cá nhân – không có sản phẩm nào giống sản phẩm nào. Điểm hay của ý tưởng này nằm ở ba giá trị: 1. Tái chế – bảo vệ môi trường: Thay vì bỏ đi, áo cũ và túi vải cũ được “tái sinh”. Đây là tư duy bền vững, dạy các em bé biết yêu thiên nhiên từ những hành động nhỏ. 2. Sáng tạo – rèn luyện kỹ năng: Vẽ tranh trên chất liệu vải không chỉ rèn đôi tay khéo léo mà còn nuôi dưỡng óc nghệ thuật, khả năng thẩm mỹ, và sự kiên nhẫn. 3. Khởi nghiệp nhỏ – lan tỏa niềm vui: Những sản phẩm thủ công tuy mộc mạc nhưng lại có giá trị vì chứa đựng câu chuyện của người vẽ. Đó là nền tảng để các em bé hiểu rằng khởi nghiệp không nhất thiết phải bắt đầu bằng công nghệ cao, mà có thể từ một ý tưởng thủ công gần gũi. Chương này cũng gợi cho mình một suy nghĩ: khởi nghiệp không chỉ là kiếm tiền, mà còn là gieo mầm cảm hứng và niềm vui. Khi các em bé mang chiếc áo thun tự vẽ đến trường, hoặc tặng túi vải cho bạn bè, thì giá trị đã được tạo ra – đó chính là sự kết nối và chia sẻ. 👉 Tóm lại, Chương 8 là một bài học nhẹ nhàng mà sâu sắc: hãy bắt đầu từ những điều giản dị nhất, bằng đôi tay và trí tưởng tượng, để thấy rằng khởi nghiệp là một hành trình vui, đẹp và bền vững.

HNI 5/9: 🌈🌺🌷🏵️🎵 BÀI HÁT CHƯƠNG 32: 🎤"LẮNG NGHE ĐỂ HIỂU "– Lê Đình Hải [Verse 1] Trong đôi mắt kia, bao điều chưa nói, Giữa dòng đời, ai cũng mang vết thương. Một lời phán xét như dao cứa tim người, Chỉ cần lắng nghe, thế gian liền dịu lại. [Pre-Chorus] Đừng vội vàng chỉ tay trách móc, Đừng biến trái tim thành bức tường cao. Hãy mở lòng nghe nhịp thở của nhau, Trong thinh lặng, ta tìm thấy sự thật. [Chorus] Lắng nghe để hiểu, không phải để trả lời, Trao yêu thương thay cho lời cay đắng. Lắng nghe để thấy, trong người kia là ta, Để nhân gian không còn những khoảng xa. [Verse 2] Có khi giọt nước mắt rơi không lời, Là tiếng kêu thầm mà ta chưa kịp nghe. Chỉ cần một lần ngồi xuống bên nhau, Hiểu nỗi đau, hạnh phúc lại nảy mầm. [Pre-Chorus] Đừng để lời nói thành xiềng xích, Đừng để định kiến chặn lối yêu thương. Hãy để trái tim làm chiếc la bàn, Dẫn ta đến bến bờ cảm thông. [Chorus] Lắng nghe để hiểu, không phải để trả lời, Trao yêu thương thay cho lời cay đắng. Lắng nghe để thấy, trong người kia là ta, Để nhân gian không còn những khoảng xa. [Bridge] Khi ta hiểu nhau, hận thù tan biến, Bao cánh cửa khép sẽ mở ra ánh sáng. Chỉ cần lắng nghe, ta chẳng còn cô đơn, Bởi tình thương là ngôn ngữ chung muôn đời. [Final Chorus] Lắng nghe để hiểu, không để phán xét, Đặt mình vào tim người, ta sẽ thấu rõ. Lắng nghe để sống, để gần nhau hơn, Một thế giới nhân ái – bắt đầu từ lắng nghe.

HNI 5/9:Trả lời câu đố chiều: Đề 1: Ăn gì để có magiê cho cơ thể? Magiê là một khoáng chất quan trọng giúp duy trì sức khỏe xương, cân bằng thần kinh, ổn định tim mạch và hỗ trợ giấc ngủ. Cơ thể không tự tạo ra magiê nên cần bổ sung qua chế độ ăn hàng ngày. Một số thực phẩm giàu magiê gồm: * Các loại hạt và đậu hạnh nhân, hạt điều, hạt bí, đậu đen, đậu xanh. * Ngũ cốc nguyên hạt yến mạch, gạo lứt, lúa mạch. * Rau xanh lá đậm rau bina, cải xoăn, cải bó xôi. * Trái cây chuối, bơ, sung, dưa hấu. * Thực phẩm khác socola đen (trên 70% cacao), cá hồi, sữa chua. Duy trì chế độ ăn đa dạng và cân bằng với các nhóm thực phẩm này sẽ giúp cơ thể luôn đủ magiê, từ đó hỗ trợ năng lượng, giảm căng thẳng và phòng tránh nguy cơ loãng xương hay rối loạn nhịp tim. Đề 2: Cảm nhận về Chương 8 - "Vẽ áo thun - làm túi vải - vẽ dép để bán" *(Trong sách trắng 1000 Ý TƯỞNG KHỞI NGHIỆP CHO CÁC EM BÉ Tác giả: Henry Le – Lê Đình Hải) Chương 8 mang lại một cảm hứng rất gần gũi và sáng tạo cho các bạn nhỏ. Từ những vật dụng quen thuộc như áo thun, túi vải hay dép, tác giả khuyến khích trẻ em biến chúng thành các sản phẩm độc đáo bằng cách vẽ và trang trí theo phong cách riêng. Điều mình thích nhất ở chương này là tinh thần khởi nghiệp từ sự sáng tạo cá nhân. Các em không cần vốn lớn, chỉ cần màu vẽ, ý tưởng và sự chăm chỉ. Qua đó, các em học được cách trân trọng giá trị của lao động thủ công, biết rằng sự sáng tạo có thể trở thành sản phẩm có ích và thậm chí là nguồn thu nhập. Chương sách cũng gieo cho các em bài học về bảo vệ môi trường: thay vì vứt bỏ đồ cũ, ta có thể tái chế, làm mới và bán lại. Đây là sự kết hợp tuyệt vời giữa nghệ thuật, kinh doanh và ý thức xã hội. Tóm lại, Chương 8 không chỉ mở ra một cơ hội kinh doanh nhỏ bé, mà còn giúp trẻ rèn luyện óc sáng tạo, tự tin thể hiện bản thân và nuôi dưỡng tinh thần khởi nghiệp bền vững từ những việc giản dị hàng ngày.

VULAN-HIEEUS HẠNH VÀ PHỤNG SỰ... https://youtu.be/uAvofQ0aYns?si=ouubJAJUi5OUJEG_

https://youtu.be/ox0Z5MuI7JM?si=jgFgVH-USUXzVcJA

https://youtu.be/cOuPF8Hn5vw?si=xwC4GxRoP2WMvqcw